zondag 1 juli 2018

column van Hilda; geschiedenis, muren en overeenkomsten.

Geschiedenis, muren en overeenkomsten.

We reizen nu een ruime week.
We hebben al weer veel gezien.
Het Heard Museum maakte indruk; prachtige stukken werk van oude volken; prachtig nieuw werk dat gebaseerd is op dezelfde vaardigheden als het werk van verre voorvaderen, en ronduit prachtige stukken moderne kunst.
De terugkerende motieven zijn vergelijkbaar met de tribale motieven uit Afrika, waar ik over leerde bij Quilten Speciaal 14.
In het Heard is daar ook een hele afdeling aan gewijd: meneer Heard is over de wereld getrokken en heeft kunst verzameld uit alle continenten.
Het intrigeert en inspireert me bijzonder.
Ook de integriteit waarmee men in dit museum te werk gaat vind ik heel goed: vertegenwoordigingen van verschillende volkeren van de Native Americans kiezen stukken uit de archieven voor de tentoonstellingen.
Jaarlijks wordt een grote kunstmarkt georganiseerd waar mensen hun werk kunnen verkopen.
De museumshop verkoopt uitsluitend gecertificeerde kunst.

We waren ook bij San Xavier del Bac, een missie waarbij een Spaanse pastoor kwam evangeliseren bij de Natives in 1692.
Zoals de meesten van jullie wel weten krijg ik snel jeuk van evangeliseren; het idee van "als je mijn geloof niet overneemt gaat het niet goedkomen met je" vind ik erg moeilijk te accepteren.
De achterliggende gedachte is gauw dat je dus niet goed genoeg bent zoals je bent.
Doodeng.

In San Xavier bleek er een hele mooie combinatie te zijn ontstaan van Spaanse, Moorse en eeuwenoude aanwezige spiritualiteit.
Na afloop van de kerkdienst werd er op het kerkplein frybread verkocht met chili erin, gekookt waar je bijstond...

Verder reizend drong langzaamaan een andere realiteit op.
Richting het Pima Air Museum, waar we in Nederland al voor hadden geboekt ivm de veiligheidscheck, troffen we een hele aardige man die benieuwd was naar hoe wij zouden worden behandeld verderop zuidwaarts. Tombstone waar we langs zouden rijden vond hij cool, Bisbee, nog wat verderop, vond hij "tacky" (ordinair) en we zouden vast wel merken "hoe het in El Paso was".
Nou, ik vond Tombstone tacky, Bisbee cool, en al tijdens het gesprek dacht ik al dat wij nooit anders dan vriendelijk bejegend zijn.
Meteen de volgende gedachte was, ja, logisch ook. Wij zijn wit, van middelbare leeftijd, spreken de taal uitstekend, we glimlachen en zijn erg vriendelijk, en Bert is heel groot.
Direct daaropvolgend realiseerde ik dat dit "voordeel" voor ons gebaseerd is op het hokjesdenken, en het kaderen van mensen.
Wij hebben "voordeel".

Wie moeten het doen met het "nadeel"?
Een ander uiterlijk, een andere taal, leeftijd, (ik zag bij een aflevering van Eva Jinek in Amerika dat jonge Afro-Americans  zich voortdurend bewust moeten zijn van hun houding) en je wordt meer, langer, en onvriendelijker gecontroleerd dan anderen...

In Douglas stootten we tegen de muur. Trump wil er eentje langs de hele grens.
Langs een groot stuk staat die er allàng.
De dag erna reden we parallel langs de grens, soms op maar 100 meter afstand.
We kwamen zo goed als geen "gewone" auto's tegen.
Des te meer Border Patrol.
En op de ventweg met grote regelmaat 2 grote tractorbanden met een ketting ertussen.
Vangt de Border Patrol een groep, dan worden de eersten in de zon vastgeketend, zodat de politie de anderen kan vangen.

Symboolpolitiek, zo'n muur?

Ik merk dat ik in de laaiende hitte niet goed kan nadenken en formuleren.
Ik had dagen nodig, plus vertrek naar frissere streken om helder te krijgen dat er onzichtbare muren bestaan.
Tussen wit en Engelstalig en Spaanstalig met een kleurtje, van Zuidamerikaanse afkomst.
Tussen wit en Afro-Amerikaans.
Tussen wit, Engelstalig en Native Amerikaans. (kinderen van deze volken werden al op héél jonge leeftijd bij hun ouders vandaan gehaald en op verre kostscholen geplaatst. Soms zo ver weg dat ze gedurende hun hele opleiding niet naar huis konden. Er gold een verbod op gebruik van eigen taal en cultuur, bij aankomst werden hun vaak speciaal gemaakte kleding afgenomen, ze kregen een "kleine huis op de prairie-jurkje" of een militair uitziend pakje, de moccasins werden afgepakt en ze moesten de voetjes laten wennen aan harde leren laarsjes. Hun lange haren werden afgeschoren. Eigen identiteit? Wèg ermee!)
Ook zie ik muren tussen hoog opgeleid en ongeletterd, tussen mensen met werk en huis en mensen die dat niet hebben.

In het Holocaustmuseum in El Paso was het klaar.
Ontmenselijking, haar eraf, eigen kleren uit, kamppakkie aan.
De overeenkomsten vond ik shocking.
Het ontmenselijken van het ene volk ten koste van het andere is dus van alle tijden.
En het maakt mij ziek.

Wat ben ik mijn ouders ontzettend dankbaar dat ze ons al vroeg meenamen naar Westerbork.
Dat ze ons het besef mee hebben gegeven van de mogelijkheid om te leren van de geschiedenis.
Het belang in hebben gezien van herdenken.
Ik voelde het in Westerbork, zo jong als ik was; en het heeft me nooit meer los gelaten.
Een paar jaar voor het overlijden van mijn vader zijn we samen met een bustoer langs de Emslandkampen gereden. Zo'n fijne herinnering.
We waren samen onder de indruk.

Hèt belang van geschiedenis; het herkennen van kaders, het leggen van verbanden.

Ook het grote belang van reizen wordt mij steeds helderder.
Niets verrijkt mij zozeer, inspireert mij zodanig.

Grote dankbaarheid dus.
Voor ouders die ons meenamen en ons leerden; er zijn ook ouders die zeggen, dat is voorbij; daar praten we niet meer over.

Dankbaar ook voor onze mogelijkheden: het in staat zijn om de verbanden te zien, om te kunnen nadenken, te kunnen plaatsen.

En voor alles, dat ik in staat ben om te genieten van wat ik zie, denk, en dat weer door kan geven.

Heel veel liefs, Hilda

4 opmerkingen:

DutchWilly zei

Zoals je weet is Amerika een land met veel contrasten. Geschiedenis sturderen leert ons veel waar we vandaan komen. Leren we daar ook van om niet de zelfde fouten te maken? Leef met open ogen. We do our part by teaching our children well. Just like our parents did and still history repeats its self. ❤️You Hilda and Bert.

Hilda zei

Dankjewel lieverd

Leo en Maria zei

Elke geschiedenis heeft xijn muren. En de toekomst zal ons zeggen of daar nog velen zullen bij komen!
Dank voor jouw verhaal. Het et mij aan het denken. En maakt mij ook dankbaar voor veel mooie herinneringen.
Blijf genieten en de vele inspiraties komen vanzelf tot uiting in mooie quilts!
Lieve groet.

Tineke zei

Ik kan me wel vinden je verhaal.